Czy praktyki studenckie są płatne? Ile dostaje się za praktykanta?

Czy należy płacić studentom za zdobywanie doświadczenia? Jakie dokumenty przygotować, by praktyki był realizowane zgodnie z przepisami? Wyjaśniamy wszystko, co musisz wiedzieć o praktykach studenckich w firmie.

Czym są oraz na czym dokładnie polegają praktyki studenckie?

Praktyki studenckie stanowią element procesu kształcenia na uczelniach wyższych i są regulowane przez Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1983 r. w sprawie praktyk studenckich. To obowiązkowa część programu studiów, która pozwala studentom zdobyć pierwsze doświadczenie zawodowe i sprawdzić teoretyczną wiedzę w rzeczywistych warunkach biznesowych. W przeciwieństwie do staży, które są dobrowolne, praktyki zawodowe wynikają bezpośrednio z planu zajęć i wymagań uczelni.

Głównym celem praktyk jest przygotowanie młodych ludzi do wejścia na rynek pracy. Student poznaje specyfikę firmy, uczy się stosowania nabytej wiedzy w praktyce i buduje pierwsze doświadczenie zawodowe, które później umieści w CV. Dla firm to szansa na pozyskanie świeżego spojrzenia, testowanie potencjalnych przyszłych pracowników i budowanie cennych kontaktów zawodowych ze środowiskiem akademickim.

Praktyki odbywane są w zakładach pracy, które mogą zapewnić warunki zgodne z kierunkiem studiów. Mogą to być przedsiębiorstwa prywatne, instytucje publiczne, organizacje pozarządowe czy urzędy pracy. W niektórych przypadkach studenci realizują je w laboratoriach uczelni, jednostkach badawczych czy nawet w formie obozów naukowo-badawczych. Czas trwania i forma praktyk zależą od programu studiów.

Praktyki zawodowe - co musisz wiedzieć jako pracodawca?

Przyjęcie praktykanta to dla firmy konkretne obowiązki wynikające z przepisów. Nie wystarczy udostępnić biurka i liczyć na pomocną parę rąk. Praktyki wymagają przygotowania organizacyjnego, dokumentacji i zapewnienia odpowiednich warunków pracy.

Przebieg i czas trwania praktyk studenckich

Czas trwania praktyk jest ściśle określony programem studiów i zazwyczaj waha się od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od wymagań uczelni i specyfiki kierunku. Najczęściej studenci odbywają je w okresie wakacyjnym, choć zdarzają się systemy, w których praktyka przeplata się z nauką w trakcie roku akademickiego. Uczelnia zazwyczaj zgłasza zapotrzebowanie na praktyki z odpowiednim wyprzedzeniem, określając liczbę godzin, jakie student musi "wypracować" w zakładzie pracy.

Sam przebieg praktyk powinien być ustrukturyzowany. Na początku student musi zostać zapoznany z regulaminem pracy, przepisami BHP oraz strukturą organizacyjną firmy. Następnie przystępuje do realizacji zadań przewidzianych w programie praktyk. Warto ustalić harmonogram działań, aby uniknąć chaosu i zapewnić płynność pracy zespołu. Na koniec okresu próbnego następuje weryfikacja zdobytych umiejętności, co jest podstawą do zaliczenia przedmiotu na uczelni.

Prawa i obowiązki pracodawcy

Zgodnie z §7 powołanego wyżej Rozporządzenia w stosunku do praktykanta jesteś zobowiązany do sprawowania nadzoru nad praktykami oraz zapewnienia warunków niezbędnych do ich przeprowadzenia zgodnie z porozumieniem zawartym ze szkołami wyższymi kierującymi studentów na praktyki, czyli do:

• zapewnienia odpowiednich miejsc pracy, urządzeń, warsztatów, pomieszczeń, narzędzi i materiałów zgodnie z programem praktyk,
• zapoznania studenta z zakładowym regulaminem pracy, z przepisami o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej,
• sprawowania nadzoru nad właściwym wykonaniem przez studenta programu praktyk,
• zakwaterowania studenta odbywającego praktyki poza miejscem stałego zamieszkania,
• zapewnienia studentowi całodziennego wyżywienia na zasadach przyjętych dla pracowników zakładu,
• zapewnienia studentowi na czas praktyki odzieży ochronnej i roboczej oraz sprzętu ochrony osobistej,
• umożliwienia studentowi korzystania z biblioteki zakładowej oraz urządzeń kulturalno-socjalnych zakładu.

Prawa i obowiązki praktykanta

Student przychodzący na praktyki ma jasno określone zobowiązania. Wynikają one z § 14 powołanego wyżej Rozporządzenia. Praktykanci są zobowiązani do:

• zapoznania się z programem praktyk oraz organizacją pracy zakładu, w którym będą odbywać praktykę,
• wykonywania zadań wynikających z programu praktyk oraz poleceń zakładowego kierownika praktyk i opiekuna dydaktycznego praktyk, a następnie złożenia sprawozdania,
• uczestniczenia w zorganizowanym przez zakład pracy szkoleniu w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
• przestrzegania obowiązującego w zakładzie regulaminu pracy, przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.

Praktyki studenckie - wymagane dokumenty i formalności

Podstawą jest skierowanie z uczelni oraz porozumienie (umowa) o organizacji praktyk podpisywane między szkołą wyższą a Twoją firmą. W dokumencie tym określa się czas trwania, liczbę studentów oraz ogólne warunki współpracy.

Dodatkowo, po zakończeniu współpracy, pracodawca jest zobowiązany wystawić zaświadczenie o odbyciu praktyk. Może być wymagana również pisemna ocena pracy praktykanta. Dokument ten jest niezbędny studentowi do uzyskania zaliczenia w indeksie. Warto zadbać, aby wszelkie formalności były załatwiane terminowo – to świadczy o profesjonalizmie Twojej organizacji i buduje zaufanie w relacjach z uczelniami. Dobra organizacja dokumentów oszczędza czas HR i pozwala skupić się na merytorycznej stronie mentoringu.

Czy praktyki studenckie są płatne?

§15 powołanego wyżej Rozporządzenia przewiduje ustawowe wynagrodzenie za praktyki dla studentów:

• odbywających praktyki w kopalniach – w wysokości ustalonej przez Ministra Górnictwa i Energetyki w porozumieniu z Ministrami Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki;
• odbywających praktyki na polskich statkach morskich – przysługuje im wynagrodzenie ryczałtowe i dodatek dewizowy.

Sam pracodawca nie otrzymuje zwykle systemowego wsparcia finansowego z tytułu przyjęcia na praktyki studenta. Inaczej wygląda sytuacja, gdy na praktyki uczęszcza uczeń szkoły branżowej lub jej niepełnoletni absolwent. Wtedy dofinasowanie pracodawcy z tytułu przeprowadzenia praktyk jest gwarantowane przez prawo oświatowe.

Bezpłatne praktyki studenckie

Co do zasady, obowiązkowe praktyki studenckie wynikające z programu studiów i realizowane na podstawie umowy między uczelnią a pracodawcą są najczęściej bezpłatne. Ustawodawca traktuje je jako element procesu dydaktycznego, a nie pracę zarobkową sensu stricto.

Istnieje jednak możliwość, że pracodawca dobrowolnie zdecyduje się wynagrodzić studenta, doceniając jego wkład w funkcjonowanie firmy. W takim przypadku najczęściej zawiera się dodatkową umowę cywilnoprawną (np. umowę zlecenie) obok porozumienia z uczelnią.

Jak powinna wyglądać umowa o praktyki?

Umowa o praktyki doprecyzowuje zakres zadań studenta, czas trwania praktyk oraz wskazuje osobę odpowiedzialną za opiekę nad studentem. Firma zobowiązuje się udostępnić odpowiednie miejsce do realizacji praktyki i kontrolować postępy w wykonywaniu powierzonych obowiązków. W umowie tej muszą być wskazane dane wszystkich zainteresowanych stron – pracodawcy, praktykanta oraz uczelni wyższej.

Czy na czas trwania praktyk wymagane jest ubezpieczenie?

W przypadku praktyk studenckich potrzebne jest ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) oraz niekiedy ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC). Uczelnia zwykle wymaga od studenta wykupienia polisy indywidualnie. Jako odpowiedzialny manager, powinieneś zweryfikować, czy praktykant posiada ważne NNW. Jeśli dojdzie do wypadku podczas praktyki odbywanej w Twoim zakładzie, sporządzenie dokumentacji powypadkowej leży po stronie pracodawcy, dlatego jasność w kwestiach ubezpieczeniowych chroni interesy Twojej firmy przed nieprzewidzianymi kosztami i problemami prawnymi.

Praktyki studenckie - podsumowanie

Praktyki studenckie łączą świat akademicki z rzeczywistością rynku pracy. Dla studentów to szansa na zdobycie pierwszego doświadczenia zawodowego, sprawdzenie wiedzy teoretycznej w praktyce i nawiązanie kontaktów na rynku pracy. Firmy zyskują dzięki nim dostęp do świeżych perspektyw, możliwość testowania potencjalnych pracowników i budowania relacji ze środowiskiem akademickim.

Traktując studenta partnersko, zyskujesz ambasadora swojej marki na uczelni i potencjalnego pracownika, który zna już kulturę Twojej organizacji. Warto więc poświęcić czas na dopełnienie formalności i merytoryczną opiekę, bo energia i nowe spojrzenie, jakie wnoszą młodzi ludzie, są bezcennym kapitałem dla każdej rozwijającej się firmy.

Praktyki studenckie z Calamari

Zarządzanie praktykami studenckimi nie musi oznaczać ton papierologii i skomplikowanych arkuszy w Excelu. Jeśli chcesz, aby wdrożenie studenta przebiegło bez utrudnień, a ewidencja jego godzin była zawsze transparentna i zgodna z wymogami uczelni (co jest kluczowe przy uzupełnianiu dziennika praktyk!), wypróbuj Calamari.

Nasz intuicyjny system do zarządzania czasem pracy i urlopami oraz elektroniczne listy obecności to wsparcie dla managerów, którzy wolą skupić się na mentoringu i rozwijaniu młodych talentów, zamiast tracić cenne godziny na administrację. Sprawdź, jak proste może być nowoczesne HR – przetestuj Calamari za darmo i zyskaj pełną kontrolę nad efektywnością całego zespołu, w tym także Twoich nowych praktykantów.

‍

Źródła:

• ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 27 czerwca 1983 r. w sprawie praktyk studenckich.