Jak zarządzać zespołem rozproszonym? 7 praktyk, które ułatwiają współpracę

TL;DR: O czym przeczytasz w tym artykule?

‍Artykuł podsumowuje webinar „Instrukcja obsługi zespołu rozproszonego”, podczas którego Julia Bernard (Tutlo) i Małgo Kiryłowicz (Calamari) pokazały, jak budować współpracę na odległość bez nadmiernej kontroli.  

  • Onboarding i narzędzia: Zautomatyzuj formalności przed pierwszym dniem pracy, aby zyskać czas na relacje, i zbierz sprawy HR w jednym systemie.  
  • Zasady komunikacji: Ustal, co wymaga natychmiastowej reakcji („mail to nie 112”), traktuj spotkania hybrydowe jak zdalne i wdróż instrukcje „Praca ze mną”.  
  • Efekty zamiast inwigilacji: Rozliczaj z celów, a nie z godzin spędzonych przed ekranem, i prowadź regularne rozmowy 1:1, by wyłapać przeciążenie zespołu.  
  • Elastyczny rozwój i prawo do offline: Dopasuj naukę do potrzeb osób neuroróżnorodnych, dbaj o nieformalne rozmowy oraz szanuj czas wolny po godzinach, zaczynając od liderów.  

‍

Pracownik nie odpowiada na Slacku od trzech godzin. Czy to znaczy, że nie pracuje? A może właśnie jest skupiony na zadaniu, które wymaga od niego kilku godzin spokoju?

W 2024 roku bank Wells Fargo zwolnił kilkunastu pracowników za korzystanie z urządzeń symulujących ruch myszki komputerowej. Ta historia dobrze pokazuje, do czego może prowadzić kultura kontroli. Pracodawca próbuje monitorować aktywność, a pracownicy szukają sposobów, żeby udowodnić, że są aktywni. W całym tym procesie łatwo zapomnieć o najważniejszym: efektach pracy.

Jak więc zarządzać zespołem, którego nie widzimy codziennie w biurze? Jak budować zaufanie, dbać o komunikację, rozwój i relacje, nie dokładając pracownikom kolejnych obowiązków?

O tym rozmawialiśmy podczas webinaru „Instrukcja obsługi zespołu rozproszonego”, zorganizowanego wspólnie przez Calamari i Tutlo for Business. Swoimi doświadczeniami podzieliły się Julia Bernard, HR Business Partnerka w Tutlo, oraz Małgorzata Kiryłowicz z zespołu Customer Success i Sales w Calamari.

Zebraliśmy siedem praktyk, które szczególnie warto wprowadzić w zespołach pracujących zdalnie i hybrydowo.

1. Dobry onboarding zaczyna się przed pierwszym dniem pracy

Wyobraź sobie, że rozpoczynasz pracę w nowej firmie. Nie znasz jeszcze zespołu, nie wiesz, do kogo zgłosić się po pomoc, a na firmowy laptop musisz poczekać kilka dni. W biurze możesz przynajmniej zapytać kogoś przy sąsiednim biurku. Pracując zdalnie, często zostajesz z tym wszystkim sam.

Dlatego onboarding zespołu rozproszonego wymaga czegoś więcej niż przesłania nowemu pracownikowi dokumentów i linków do systemów.

W Tutlo dobrze wiedzą, jak ważne jest uporządkowanie tego procesu. Firma współpracuje z około 4,5 tysiąca lektorów z całego świata, a w niektórych miesiącach dołącza do niej nawet kilkaset nowych osób. Dzięki automatyzacji znaczna część procesu może być koordynowana przez niewielki zespół.

Automatyzacja obejmuje nie tylko komunikację z nowymi osobami, ale również przekazywanie informacji wszystkim zaangażowanym w onboarding: HR, działowi prawnemu, menedżerowi czy onboarding buddy'emu.

Co ciekawe, jej celem nie jest wyeliminowanie ludzkiego kontaktu. Wręcz przeciwnie.

Jak podkreślała Julia Bernard, automatyzacja pozwala uwolnić czas na to, co w onboardingu szczególnie ważne: poznanie współpracowników, zrozumienie kultury firmy i budowanie pierwszych relacji.

Nowy pracownik powinien wiedzieć nie tylko, jakie ma zadania, ale również z kim będzie współpracował, gdzie znajdzie potrzebne informacje i jakie zasady obowiązują w zespole.

Co warto wdrożyć?

  • Jeszcze przed pierwszym dniem przekaż pracownikowi plan wdrożenia i informacje organizacyjne.
  • Wyznacz osobę, która pomoże mu odnaleźć się w zespole.
  • Przygotuj jedno miejsce na najważniejsze dokumenty, informacje i wnioski.
  • Zaplanuj spotkania zapoznawcze, nie tylko szkolenia produktowe czy procesowe.
  • Po kilku tygodniach wróć do pracownika z pytaniem, czego nadal mu brakuje.

W Calamari pracownicy mogą korzystać z jednego miejsca do obsługi różnych spraw HR, między innymi wniosków pracowniczych i dokumentów. Dzięki temu nie muszą za każdym razem zastanawiać się, do kogo napisać w sprawie sprzętu, benefitów czy formalności.

2. Ustalcie zasady komunikacji. Nie każdy ma takie same przyzwyczajenia

Dla jednej osoby trzy godziny bez odpowiedzi na wiadomość to coś zupełnie normalnego. Dla innej to sygnał, że współpracownik ją ignoruje. Najczęściej problem pojawia się, gdy obie osoby zakładają, że ich podejście jest oczywiste dla wszystkich.

Podczas webinaru Julia podzieliła się prostą zasadą dotyczącą spotkań hybrydowych: jeśli choć jedna osoba uczestniczy w spotkaniu zdalnie, trzeba zaplanować je tak, żeby mogła brać w nim udział na równych zasadach.

W praktyce oznacza to zadbanie o dobry dźwięk, możliwość zabrania głosu, dostęp do wspólnych materiałów i unikanie sytuacji, w której osoby siedzące razem w sali prowadzą własną rozmowę, a uczestnik online pozostaje na uboczu.

Podobnie jest z codzienną komunikacją. Nie każda wiadomość wymaga natychmiastowej odpowiedzi. Pracownicy potrzebują również czasu na pracę w skupieniu, bez ciągłego przerywania zadania powiadomieniami.

Warto więc przygotować prosty zestaw zasad, określających:

  • Kiedy korzystamy z komunikatora, a kiedy z e-maila?
  • Jak szybko oczekujemy odpowiedzi na zwykłe wiadomości?
  • Co uznajemy za pilną sprawę i jak ją zgłaszamy?
  • Kiedy organizujemy spotkanie, a kiedy wystarczy wiadomość?
  • Jak sygnalizujemy czas na pracę w skupieniu?

Takie ustalenia pomagają szczególnie nowym pracownikom, którzy nie znają jeszcze niepisanych zasad obowiązujących w organizacji.

Instrukcja obsługi... samego siebie?

Ciekawym rozwiązaniem, które Małgorzata zaprezentowała podczas webinaru, jest dostępna w Calamari funkcja „Praca ze mną”.

To przestrzeń, w której pracownik może opisać swój preferowany sposób współpracy: jak najlepiej się z nim kontaktować, kiedy zwykle odpowiada na wiadomości, jaki styl komunikacji preferuje oraz czym zajmuje się poza pracą.

Małgorzata przytoczyła własną sytuację, w której długo zastanawiała się, dlaczego jeden ze współpracowników nie odpowiada jej przez kilka godzin. Dopiero poznanie jego sposobu pracy pomogło jej zrozumieć, że nie oznacza to ignorowania wiadomości - po prostu inaczej organizuje swój dzień.

To drobna rzecz, która może oszczędzić wielu nieporozumień.

3. Rozliczaj pracowników z efektów, a nie czasu spędzonego online

Jednym z najciekawszych tematów webinaru była kontrola pracy zdalnej.

Julia opowiadała o sytuacjach, w których menedżerowie chcieli sprawdzać zawartość kalendarzy pracowników albo dokładnie monitorować godziny ich aktywności. Takie podejście może dawać poczucie kontroli, ale niekoniecznie mówi cokolwiek o jakości wykonywanej pracy.

Co więcej, łatwo wpaść w błędne koło. Jeśli zaczynamy sprawdzać godziny logowania, za chwilę chcemy wiedzieć, dlaczego ktoś odszedł od komputera, co robił w tym czasie i czy rzeczywiście pracował.

Zamiast zarządzać zespołem, menedżer zaczyna coraz więcej czasu poświęcać na jego kontrolowanie.

Alternatywą jest zarządzanie przez jasno określone oczekiwania i rezultaty.

Pracownik powinien wiedzieć:

  • Za jakie zadania i obszary odpowiada?
  • Jakie cele ma realizować?
  • Po czym poznamy, że zadanie zostało wykonane dobrze?
  • Jaki jest termin realizacji?
  • Kiedy powinien zgłosić problem lub ryzyko opóźnienia?

To nie oznacza, że menedżer powinien przestać sprawdzać jakość pracy czy reagować na opóźnienia. Wręcz przeciwnie. Jak podkreślała Julia, egzekwowanie ustaleń i reagowanie na niewykonane zadania należy do obowiązków lidera.

Różnica polega na tym, co kontrolujemy: realizację uzgodnionych celów czy każdą minutę aktywności pracownika.

Warto również pamiętać, że ewidencja czasu pracy i ocena efektywności to dwa różne procesy. Firma może potrzebować informacji o przepracowanych godzinach z powodów organizacyjnych czy prawnych, ale sama obecność przy komputerze nie jest miarą wartości wykonanej pracy.

4. Spotkania 1:1 pomagają dostrzec problemy, zanim staną się poważne

W biurze czasami wystarczy jedno spojrzenie, żeby zauważyć, że ktoś ma gorszy dzień. W pracy zdalnej dużo łatwiej przeoczyć pierwsze sygnały frustracji, przeciążenia czy spadku motywacji.

Nie każdy pracownik sam zgłosi, że ma za dużo obowiązków. Niektórzy będą próbowali poradzić sobie ze wszystkim aż do momentu, w którym problem stanie się naprawdę poważny.

Dlatego Małgorzata zwracała podczas webinaru szczególną uwagę na regularne spotkania 1:1.

W Calamari takie rozmowy odbywają się na przykład raz w miesiącu. To okazja, żeby omówić postępy, ale też porozmawiać o tym, co utrudnia pracę i jakiego wsparcia potrzebuje pracownik.

Dobre spotkanie 1:1 nie musi być długie ani skomplikowane. Ważne, żeby nie sprowadzało się wyłącznie do raportowania wykonanych zadań.

O co warto zapytać podczas 1:1?

  1. Co ostatnio poszło dobrze, a co było trudniejsze?
  2. Czy masz wszystko, czego potrzebujesz, żeby realizować swoje cele?
  3. Co zajmuje Ci obecnie najwięcej czasu?
  4. Czy są zadania, które powinniśmy inaczej rozdzielić lub ustawić im inne priorytety?
  5. Czego chciałbyś lub chciałabyś się nauczyć?
  6. Co mogę zrobić jako menedżer, żeby ułatwić Ci pracę?

Ważna jest też ciągłość tych rozmów. Jeśli cele pracownika są omawiane tylko raz w roku, podczas oceny okresowej, wiele ważnych spraw może umknąć.

W Calamari spotkania 1:1 można połączyć z szerszym kontekstem zarządzania efektywnością: wspólną agendą, historią wcześniejszych rozmów, celami oraz ustalonymi działaniami. Dzięki temu łatwiej wrócić do wcześniejszych ustaleń i monitorować postępy.

Sama ocena pracownicza nadal może pełnić ważną funkcję, ale nie zastąpi regularnego feedbacku i rozmów rozwojowych.

5. Rozwój kompetencji powinien odpowiadać na rzeczywiste potrzeby

Rozwój pracowników zdalnych nie musi oznaczać kolejnych obowiązkowych webinarów czy kursów e-learningowych, które trzeba ukończyć do określonej daty.

Julia zwracała uwagę, że warto zacząć od innego pytania: jakich umiejętności pracownik rzeczywiście potrzebuje w swojej roli i w jakim kierunku sam chce się rozwijać? Nie zawsze będzie to dokładnie ten sam obszar, dlatego tak ważna jest rozmowa i znalezienie punktu wspólnego między potrzebami organizacji a zainteresowaniami pracownika.

Warto również rozwijać nie tylko słabsze kompetencje, ale także mocne strony. Ktoś, kto świetnie prowadzi prezentacje, może podzielić się tą umiejętnością z zespołem. Osoba, która dobrze radzi sobie z trudnymi rozmowami z klientami, może wesprzeć mniej doświadczonych współpracowników.

W Tutlo jednym z rozwiązań wspierających taki rozwój jest wewnętrzne dzielenie się wiedzą. Pracownicy mogą prowadzić spotkania i prezentacje dla swoich kolegów, dzieląc się doświadczeniami w obszarach, na których się znają.

Drugim ważnym elementem jest elastyczność.

Przykładem jest nauka języków obcych. Tradycyjny kurs odbywający się zawsze w określonych godzinach nie dla każdego będzie wygodnym rozwiązaniem. W Tutlo można korzystać z lekcji z lektorem na żądanie, dostosowując moment nauki do własnego harmonogramu.

Firma rozwija również możliwość ćwiczenia rozmów z lektorem AI. Dla osób, które obawiają się mówienia po angielsku, może to być sposób na przełamanie pierwszej bariery przed rozmową z człowiekiem.

Jak przełożyć to na działania HR?

Zacznij od zidentyfikowania kompetencji potrzebnych w danym zespole, a następnie porozmawiaj z pracownikami o ich celach rozwojowych. Ustal dostępne formy nauki, zapewnij czas na rozwój i wracaj do postępów podczas regularnych spotkań.

Sam dostęp do platformy szkoleniowej nie wystarczy, jeśli nie towarzyszy mu wsparcie menedżera i możliwość wykorzystania nowych umiejętności w praktyce.

6. Integracja zespołu zdalnego nie musi oznaczać kolejnego spotkania w kalendarzu

Podczas sesji Q&A pojawiło się pytanie, które zapewne zna wielu menedżerów: jak integrować zespół podczas spotkań na Teamsie, żeby nie zamieniały się one wyłącznie w relacjonowanie wykonanych zadań?

Jedną z odpowiedzi był... small talk.

Rozmowy o weekendzie, wspólnych zainteresowaniach czy codziennych sprawach mogą wydawać się nieproduktywne. Tymczasem to właśnie dzięki nim lepiej poznajemy współpracowników i łatwiej budujemy relacje.

W biurze wiele takich interakcji wydarza się spontanicznie. W zespołach zdalnych trzeba czasami świadomie stworzyć na nie przestrzeń.

Julia podzieliła się kilkoma praktykami, które sprawdzały się w zespołach, z którymi pracowała:

  • Krótkie ćwiczenie na początku spotkania - icebreakery
  • Spotkania poświęcone zainteresowaniom pracowników, podczas których jedna osoba opowiada o swoim hobby.
  • Wspólne aktywności online
  • Dobrowolne wyzwania i grywalizacja.

W Tutlo dużym zainteresowaniem cieszyło się firmowe wyzwanie polegające na zbieraniu kroków. Według Julii do zabawy dołączyła około połowa uczestników, co stało się okazją do rozmów i budowania relacji poza codziennymi zadaniami.

Małgorzata opowiedziała również o wykorzystywanym w Calamari kanale off-topic, na którym pracownicy dzielą się tematami niezwiązanymi bezpośrednio z pracą.

Nie ma jednak jednej recepty na integrację. Nie każdy lubi rywalizację, publiczne opowiadanie o sobie czy obowiązkowe spotkania towarzyskie.

Najlepiej sprawdzają się aktywności dopasowane do zespołu, w których pracownicy rzeczywiście chcą uczestniczyć.

Kultura organizacyjna to również codzienne zachowania liderów

Julia zwróciła uwagę na jeszcze jedną ważną kwestię: kultura organizacyjna nie powstaje dzięki zapisaniu kilku wartości na stronie internetowej, tylko dzięki temu, jak menedżerowie podejmują decyzje, reagują na problemy i jakie zachowania nagradzają.

Jeżeli firma deklaruje, że zależy jej na współpracy i wzajemnym szacunku, ale jednocześnie najwyżej premiuje osoby osiągające dobre wyniki kosztem innych, pracownicy szybko zauważą tę sprzeczność.

W Tutlo wartości organizacyjne są regularnie omawiane podczas firmowych spotkań. Nie jako formalność, którą trzeba szybko odhaczyć przed przejściem do wyników, ale jako punkt odniesienia dla codziennych decyzji i zachowań.

W rozproszonym zespole takie świadome budowanie kultury ma szczególne znaczenie, ponieważ pracownicy mają mniej okazji do obserwowania organizacji podczas codziennych, nieformalnych kontaktów.

7. Prawo do odpoczynku powinno działać również w praktyce

Pracownik jest na urlopie, ale co jakiś czas sprawdza Slacka. Ktoś pisze do niego z pytaniem o projekt. Odpowiada, bo przecież zajmie mu to tylko chwilę. Ale jeśli taka sytuacja stanie się normą to powinniśmy szybko to wyłapać.

Podczas webinaru obie ekspertki zwracały uwagę na potrzebę budowania kultury, w której pracownik naprawdę może być niedostępny.

Pomagają w tym dobrze zorganizowane procesy. Przed rozpoczęciem urlopu warto określić, kto zastępuje nieobecną osobę, przekazać najważniejsze informacje o projektach i zadbać o odpowiednie statusy w wykorzystywanych narzędziach.

Calamari wspiera ten obszar m.in. przez zarządzanie nieobecnościami, wskazywanie zastępstw oraz integracje z kalendarzami i komunikatorami.

Dzięki temu zespół może łatwiej ustalić, kto jest dostępny i do kogo skierować sprawę, zamiast kontaktować się z osobą wypoczywającą na urlopie.

Jednak technologia nie rozwiąże wszystkiego. Julia przytoczyła przykład menedżera, który deklaruje, że pracownicy nie powinni odpowiadać na wiadomości podczas urlopu, ale sam nieustannie wysyła je ze swoich wakacji. Nawet jeśli przekonuje zespół, że nie oczekuje podobnego zachowania, wysyła sprzeczny sygnał.

Dlatego zasady dotyczące odpoczynku powinny być przestrzegane przede wszystkim przez liderów. W przeciwnym razie pozostaną tylko deklaracją.

Od czego zacząć zarządzanie zespołem rozproszonym?

Na zakończenie webinaru uczestnicy zapytali ekspertki, co poradziłyby osobie, która właśnie obejmuje rolę menedżera zespołu rozproszonego.

Julia zachęcała, żeby zacząć od określenia własnego podejścia do przywództwa i wartości, jakie chcemy promować. Następnie warto zadbać o poznanie zespołu, ustalenie zasad komunikacji oraz określenie celów i sposobów ich realizacji.

Małgorzata zwróciła uwagę na jeszcze jeden element: przygotowanie menedżera do korzystania z narzędzi, których potrzebuje w swojej roli. Nowy lider powinien wiedzieć, gdzie znaleźć informacje, jak korzystać z raportów i do kogo zwrócić się po wsparcie.

Nie trzeba jednak zmieniać wszystkich procesów jednocześnie.

Na początek warto przyjrzeć się kilku obszarom:

  1. Komunikacja: czy każdy w zespole wie, kiedy i jak najlepiej kontaktować się ze współpracownikami?
  2. Cele: czy pracownicy wiedzą, czego się od nich oczekuje i po czym oceniamy rezultaty?
  3. Relacje: czy regularnie rozmawiamy z ludźmi o czymś więcej niż realizacja zadań?
  4. Rozwój: czy pracownicy mają możliwość rozwijania umiejętności przydatnych w swojej roli?
  5. Odpoczynek: czy każdy może wziąć urlop bez obawy, że będzie musiał odpowiadać na służbowe wiadomości?

Warto wybrać jeden lub dwa obszary, które sprawiają dziś zespołowi najwięcej trudności, i od nich rozpocząć zmiany. Skuteczne zarządzanie zespołem rozproszonym nie polega dziś na odtwarzaniu fizycznego biura w świecie online, a raczej na stworzeniu takich warunków, w których ludzie wiedzą, co mają robić, mogą liczyć na siebie nawzajem i mają przestrzeń do wykonywania swojej pracy.

Chcesz zobaczyć, jak technologia może wspierać zarządzanie rozproszonym zespołem?

Calamari pomaga uporządkować codzienne procesy HR – od nieobecności i wniosków pracowniczych po spotkania 1:1, cele i oceny pracownicze.

Tutlo for Business wspiera rozwój kompetencji językowych pracowników, oferując elastyczne formy nauki dopasowane do ich potrzeb i harmonogramów.

Kasia Ubysz

Product Marketing Manager w Calamari z pasją do HR tech. Kasia rozwija świadomość marki i buduje wzrost marki na każdym etapie podróży klienta. Po godzinach współtworzy topową konferencję dla świata HR - Leniwce HR, eksploruje koncepcje analog wellness w projekt.offline oraz hasa po lasach.

Może Cię zainteresować

Kompleksowy Przewodnik po Promptowaniu AI dla HR Managerów

Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do świata biznesu, stając się nie tyle technologiczną nowinką, co realnym wsparciem w codziennej pracy wielu organizacji. Jej zdolność do przyspieszania zadań, wspierania zaawansowanych analiz i automatyzacji żmudnych, manualnych procesów pozwala firmom działać efektywniej. Jednym z obszarów, który może w ogromnym stopniu czerpać z tych dobrodziejstw, jest dział Human Resources.

Wiedza HR w Twoim mailu

Otrzymuj regularne informacje i upraszczaj HR razem z nami

Wypełniając formularz, wyrażasz zgodę na otrzymywanie od CALAMARI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w Warszawie, ul. Chmielna 2/31, 00-020 Warszawa, informacji handlowych pocztą elektroniczną.

Dziękujemy za dołączenie!
Ups! Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie!
Kamil Wojewoda
Kasia Dobrzańska
Małgorzata Kiryłowicz
Skorzystaj z intuicyjnego systemu HR

Dołącz do 130.000+ zadowolonych pracowników ze 106 krajów

Przekonaj się, ile czasu możesz zyskać dzięki automatyzacji zarządzania urlopami, łatwemu śledzeniu czasu pracy czy jednemu miejscu na wszystkie dokumenty kadrowe.

Bez karty płatniczej. Bez zobowiązań.
Agnieszka Popławska
Paweł Gonczaruk
Ewelina Filipiuk
Contract left Contract Right

Wiedza HR w Twoim mailu

Otrzymuj regularnie informacje i upraszczaj HR razem z nami

Wypełniając formularz, wyrażasz zgodę na otrzymywanie od CALAMARI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w Warszawie, ul. Chmielna 2/31, 00-020 Warszawa, informacji handlowych pocztą elektroniczną.

Dziękujemy za dołączenie!
Ups! Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie!