Czy Twoje B2B to ukryty etat? 10 sytuacji, które mogą zainteresować PIP

Współpracownik wystawia fakturę, ale codziennie pracuje od 9:00 do 17:00, korzysta z firmowego laptopa, wykonuje polecenia managera i musi uzyskać zgodę na wolne. Czy taka współpraca B2B jest zgodna z prawem?

Odpowiedź zależy od tego, jak w praktyce wygląda relacja między firmą a kontraktorem. Żaden z wymienionych elementów nie musi samodzielnie oznaczać istnienia stosunku pracy. Jednak ich połączenie może wskazywać, że pod umową B2B kryje się zatrudnienie pracownicze.

Od 8 lipca 2026 roku Państwowa Inspekcja Pracy ma nowe narzędzia pozwalające skuteczniej kwestionować nieprawidłowo zawarte umowy cywilnoprawne. Dla przedsiębiorców to dobry moment, aby sprawdzić nie tylko treść kontraktów, ale przede wszystkim codzienne zasady współpracy.

Wspólnie z przedstawicielkami kancelarii Sobota Jachira, podczas webinaru „Czy B2B w Twojej firmie to ukryty etat?”, przeanalizowaliśmy sytuacje, które w praktyce budzą najwięcej wątpliwości. Na ich podstawie przygotowaliśmy poradnik pokazujący, co może wzbudzić zainteresowanie PIP i jak przeprowadzić wewnętrzny audyt umów B2B.

Chcesz obejrzeć nagranie webinaru? Zapisz się a wyślemy Ci je na e-mail!

B2B a umowa o pracę – co rzeczywiście sprawdza PIP?

O tym, czy współpraca jest stosunkiem pracy, nie decyduje nazwa umowy, faktura ani wpis do CEIDG. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków.

Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy stosunek pracy polega na wykonywaniu określonego rodzaju pracy na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem.

Oznacza to, że podczas oceny współpracy szczególne znaczenie mają:

  • Podporządkowanie – czy firma kieruje pracą danej osoby, czy zleca jej wykonanie określonej usługi?
  • Organizacja czasu i miejsca – czy kontraktor samodzielnie decyduje, kiedy i gdzie realizuje zadania?
  • Osobiste wykonywanie obowiązków – czy istnieje możliwość powierzenia realizacji usług innej osobie?
  • Ryzyko gospodarcze – kto ponosi odpowiedzialność za sposób wykonania usługi, błędy i opóźnienia?
  • Włączenie w strukturę organizacyjną – czy kontraktor działa jak niezależny przedsiębiorca, czy funkcjonuje na podobnych zasadach jak pracownicy?

Nie istnieje jednak prosty test, w którym trzy czy cztery odpowiedzi twierdzące automatycznie oznaczają konieczność zawarcia umowy o pracę. Każda relacja wymaga indywidualnej oceny.

Potwierdza to również Państwowa Inspekcja Pracy. Z opublikowanych danych wynika, że od 8 lipca do 13 sierpnia 2026 roku wpłynęło 690 skarg i wniosków dotyczących nieprawidłowego wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia. Zgłoszenia dotyczyły zarówno małych, jak i dużych organizacji, bez wyraźnej dominacji jednej branży.

10 sytuacji, które mogą zwrócić uwagę PIP podczas kontroli B2B

1. Kontraktor B2B pracuje codziennie od 9:00 do 17:00

Czy osoba na B2B może mieć ustalone godziny pracy?

Tak, określenie ram czasowych świadczenia usług może być uzasadnione charakterem projektu. Problem pojawia się wtedy, gdy firma narzuca kontraktorowi codzienny rozkład godzin i oczekuje dyspozycyjności na zasadach właściwych dla pracownika.

Wyobraźmy sobie firmę IT, która współpracuje z programistą B2B. Projekt wymaga codziennych spotkań zespołu i współpracy z klientem w określonych godzinach. Ustalenie przedziałów dostępności może być w takiej sytuacji uzasadnione.

Inaczej wygląda współpraca, w której programista musi codziennie rozpoczynać i kończyć pracę o tej samej porze, niezależnie od wykonywanych zadań, a firma rozlicza go przede wszystkim z obecności.

Co sprawdzić w firmie? Czy ustalone godziny wynikają z rzeczywistych potrzeb projektu, czy są odpowiednikiem pracowniczego grafiku? Czy poza uzasadnionymi ramami kontraktor zachowuje samodzielność w organizowaniu swojej pracy?

2. Osoba na B2B musi uzyskać zgodę na urlop

Czy współpracownik B2B może zgłaszać nieobecności i planować wolne z wyprzedzeniem?

Tak. Firma może ustalić zasady informowania o niedostępności, szczególnie jeżeli ciągłość świadczenia usług ma znaczenie dla realizacji projektu.

Warto jednak odróżnić dwa modele.

W pierwszym kontraktor informuje klienta, że w danym terminie nie będzie świadczyć usług. Strony ustalają, jak zapewnić realizację zobowiązań lub ewentualne zastępstwo.

W drugim kontraktor składa wniosek urlopowy do przełożonego, a jego nieobecność wymaga zatwierdzenia na takich samych zasadach jak urlop pracownika.

Ten drugi model może wskazywać na podporządkowanie pracownicze, szczególnie gdy firma przyznaje kontraktorowi 20 lub 26 dni wolnych i stosuje wobec niego kodeksowe zasady korzystania z urlopu.

Ekspertki kancelarii Sobota Jachira podczas webinaru podkreślały znaczenie rozróżnienia między organizacją świadczenia usług a zarządzaniem nieobecnością pracownika.

Co sprawdzić w firmie? Czy kontraktor zgłasza niedostępność, czy prosi przełożonego o pozwolenie na wolne? Czy zasady nieobecności są odrębnie określone w umowie B2B i odpowiadają faktycznej współpracy?

3. Kontraktor wystawia co miesiąc fakturę na tę samą kwotę

Czy stały ryczałt miesięczny na B2B oznacza ukryty etat?

Nie. Wynagrodzenie ryczałtowe jest dopuszczalne w umowach cywilnoprawnych. Sama regularność płatności nie przesądza o istnieniu stosunku pracy.

Znaczenie ma to, za co firma płaci.

Przykładowo stały ryczałt może dotyczyć uzgodnionego zakresu usług świadczonych w danym okresie. Natomiast sytuacja, w której kontraktor co miesiąc otrzymuje identyczną kwotę wyłącznie za codzienną dyspozycyjność i wykonywanie bieżących poleceń przełożonego, wymaga dokładniejszej analizy.

Podczas webinaru prawniczki przywołały również interpretację dotyczącą współpracy B2B w branży IT. Jedną z analizowanych cech był sposób rozliczania za poszczególne etapy realizacji projektu, połączony z odpowiedzialnością kontraktową.

Nie oznacza to jednak, że każdy kontraktor musi rozliczać się projektowo. Odpowiedni model zależy od charakteru świadczonych usług.

Co sprawdzić w firmie? Czy umowa jasno określa zakres usług i zasady wynagrodzenia? Czy rozliczenie odpowiada rzeczywistym zobowiązaniom kontraktora, czy przypomina stałą pensję za pozostawanie do dyspozycji firmy?

4. Firma zapewnia kontraktorowi laptop, telefon i firmowy e-mail

Czy korzystanie ze sprzętu firmy przez B2B jest dozwolone?

Tak. Korzystanie z narzędzi udostępnionych przez klienta nie jest samo w sobie zakazane.

W niektórych projektach firmowy sprzęt może być uzasadniony bezpieczeństwem informacji, ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa czy wymaganiami klienta.

Przykładowo konsultant realizujący projekt z dostępem do poufnych danych może być zobowiązany do korzystania z odpowiednio zabezpieczonego komputera. Podobnie firmowy adres e-mail może ułatwiać komunikację w określonym projekcie.

Ważne jest jednak, aby zasady korzystania z tych narzędzi wynikały z charakteru współpracy i zostały odpowiednio uregulowane.

Co sprawdzić w firmie? Dlaczego kontraktor korzysta z firmowego sprzętu? Czy zasady jego udostępnienia są opisane w umowie? Czy firma potrafi wyjaśnić, dlaczego takie rozwiązanie jest potrzebne do realizacji usług?

5. Manager codziennie wydaje polecenia osobie na B2B

Czy można przydzielać zadania kontraktorowi i kontrolować ich realizację?

Tak, ale istotne jest rozróżnienie między zarządzaniem realizacją usługi a kierowaniem pracą konkretnej osoby.

Firma ma prawo określać wymagania projektu, terminy, oczekiwane rezultaty i standardy jakości. Może także sprawdzać, czy kontraktor wykonuje uzgodnione zobowiązania.

Ryzyko pojawia się, gdy manager na bieżąco organizuje pracę kontraktora dokładnie tak samo jak pracownika: wyznacza mu codzienny zakres obowiązków, decyduje o kolejności czynności, kontroluje godziny i wymaga wykonywania poleceń niezależnie od uzgodnionego zakresu usług.

Podczas webinaru ekspertki zwróciły uwagę na zasadniczą różnicę: w relacji B2B zarządzamy przede wszystkim usługą i sposobem realizacji zobowiązań, a nie pracowniczym podporządkowaniem danej osoby.

Co sprawdzić w firmie? Czy manager określa cele i oczekiwane rezultaty, czy na co dzień kieruje pracą kontraktora? Czy zakres obowiązków wynika z umowy, czy jest jednostronnie kształtowany przez przełożonego?

6. Kontraktor uczestniczy w spotkaniach i jest częścią firmowej struktury

Czy osoba na B2B może uczestniczyć w spotkaniach zespołu i korzystać z firmowych narzędzi komunikacji?

Tak. Współpraca projektowa często wymaga koordynacji działań kilku osób. Udział kontraktora w spotkaniach nie oznacza automatycznie istnienia stosunku pracy.

Znacznie ważniejsze jest to, jaką pozycję zajmuje on w organizacji.

Jeżeli kontraktor znajduje się w oficjalnym schemacie organizacyjnym, ma przypisane stanowisko, podlega managerowi, uczestniczy w tych samych procesach ocen i obowiązują go identyczne regulaminy jak pracowników, zaciera się różnica między dwoma modelami współpracy.

Podczas webinaru ekspertki zwracały szczególną uwagę na problem włączania osób na B2B w pracowniczą hierarchię organizacyjną.

W praktyce należy więc odróżnić udział w projekcie od formalnego podporządkowania strukturze pracowniczej.

Co sprawdzić w firmie? Czy kontraktor figuruje w strukturze jako członek personelu na określonym stanowisku? Czy obowiązują go regulaminy pracy? Czy jego rzeczywista rola odzwierciedla niezależny charakter umowy B2B?

7. Manager na B2B zarządza pracownikami zatrudnionymi na etacie

Czy funkcję managera można pełnić na kontrakcie B2B?

Sam tytuł „manager” ani wykonywanie usług zarządczych nie przesądzają o charakterze umowy. Jednak w tym przypadku szczególnie ważne jest ustalenie rzeczywistych kompetencji i sposobu wykonywania obowiązków.

Podczas webinaru kancelaria Sobota Jachira wskazywała na ryzyko sytuacji, w której osoba na B2B funkcjonuje w hierarchii pracowniczej i wydaje polecenia służbowe osobom zatrudnionym na umowę o pracę.

Warto więc zweryfikować, czy kontraktor świadczy samodzielną usługę zarządzania projektem, czy faktycznie zajmuje stanowisko przełożonego w strukturze pracodawcy.

Nie jest to automatyczny zakaz świadczenia usług menedżerskich na B2B. Taki model wymaga natomiast szczególnie starannej analizy prawnej i organizacyjnej.

Co sprawdzić w firmie? Czy manager B2B zarządza zakresem projektu, czy wykonuje typowe uprawnienia przełożonego wobec pracowników? Z czego wynikają jego kompetencje i jak są realizowane?

8. Umowa przewiduje zastępstwo, ale w praktyce nie można z niego skorzystać

Czy kontraktor B2B musi mieć możliwość wyznaczenia zastępcy?

Możliwość zastępstwa jest jedną z cech, które mogą wskazywać na większą samodzielność przedsiębiorcy. Nie oznacza to jednak, że osobiste wykonywanie usług zawsze wyklucza B2B.

Niektóre usługi są powierzane konkretnej osobie ze względu na jej kwalifikacje, specjalistyczną wiedzę czy charakter projektu. Wówczas obowiązek osobistego wykonania może mieć uzasadnienie.

W innych przypadkach można dopuścić zastępstwo, określając w umowie odpowiednie zasady: wymagane kwalifikacje, obowiązek zachowania poufności, sposób informowania klienta i odpowiedzialność za wykonanie usług.

Istotne jest jednak, aby takie prawo nie istniało wyłącznie na papierze.

Jeśli umowa przewiduje swobodę wyznaczania zastępcy, ale kontraktor nie może faktycznie z niej skorzystać, powstaje rozbieżność między treścią dokumentu a praktyką.

Co sprawdzić w firmie? Czy zasady zastępstwa są rzeczywiście stosowane? Jeśli zastępstwo jest wyłączone, czy firma potrafi uzasadnić to specyfiką usług?

9. Osoba na B2B może pracować wyłącznie dla jednej firmy

Czy zakaz współpracy z innymi klientami oznacza ukryty etat?

Nie musi. Wyłączność lub ograniczenia wynikające z zakazu konkurencji mogą być uzasadnione charakterem współpracy.

Jednak szeroki zakaz świadczenia usług na rzecz innych podmiotów może osłabiać argument, że kontraktor prowadzi niezależną działalność gospodarczą.

Jedną z istotnych cech działalności gospodarczej jest ponoszenie własnego ryzyka ekonomicznego. Jeśli firma narzuca wyłączność, kontroluje czas pracy, zapewnia wszystkie narzędzia i organizuje codzienne obowiązki, całokształt relacji może coraz bardziej przypominać etat.

Podobnie jednak sam fakt posiadania tylko jednego klienta nie oznacza automatycznie istnienia stosunku pracy.

Co sprawdzić w firmie? Czy ograniczenie współpracy z innymi klientami ma konkretne uzasadnienie? Jak wygląda odpowiedzialność gospodarcza kontraktora i jego samodzielność w wykonywaniu usług?

10. Kontraktor korzysta z tego samego systemu HR co pracownicy

Czy osoba na B2B może rejestrować czas, zgłaszać nieobecności i korzystać z systemu HR?

Samo korzystanie z narzędzi informatycznych firmy nie przesądza o istnieniu stosunku pracy. Znaczenie ma to, jakie procesy są w nich realizowane i jakie obowiązki nakładają na kontraktora.

To jeden z tematów poruszonych podczas sesji pytań i odpowiedzi w webinarze Calamari.

Prawniczki kancelarii Sobota Jachira opowiedziały o sprawie, w której osoby współpracujące na umowach zlecenia korzystały z tych samych procedur ewidencji czasu pracy i składania wniosków urlopowych co pracownicy.

Wskazały, że jednolity model zarządzania obecnością, nieobecnościami i zatwierdzaniem urlopów może stanowić istotny dowód na podobieństwo rzeczywistego sposobu wykonywania pracy.

Nie oznacza to, że nie wolno korzystać z systemu do koordynacji usług B2B. Trzeba jednak odróżnić potrzebę rejestrowania danych związanych z realizacją kontraktu od pracowniczego systemu kontroli obecności i czasu pracy.

Co sprawdzić w firmie? Czy kontraktorzy korzystają z tych samych procesów urlopowych i ewidencji obecności co pracownicy? Czy dane są zbierane na potrzeby rozliczenia usług, czy do kontroli pracowniczej dyspozycyjności?

Przykład z praktyki: konsultant B2B, który pracuje jak etatowiec

Podczas webinaru prawniczki kancelarii Sobota Jachira przeanalizowały anonimowy przypadek z praktyki klienta.

Firma współpracowała z konsultantem na podstawie umowy B2B. Zasady współpracy wyglądały następująco:

  • Konsultant wystawiał co miesiąc fakturę na stałą kwotę.
  • Wykonywał obowiązki w godzinach 9:00–17:00.
  • Korzystał ze sprzętu udostępnionego przez firmę.
  • Uczestniczył w spotkaniach zespołu.
  • Realizował bieżące polecenia managera.
  • Formalnie miał możliwość zastępstwa, ale każda nieobecność wymagała wcześniejszej zgody przełożonego.

Czy w takim przypadku mamy do czynienia z ukrytym etatem?

Opisany model zawiera wiele elementów charakterystycznych dla zatrudnienia pracowniczego. Szczególne znaczenie może mieć połączenie stałych godzin, podporządkowania managerowi i konieczności uzyskiwania zgody na nieobecność.

Jednocześnie sam opis nie wystarcza do definitywnego przesądzenia charakteru tej współpracy. Należałoby sprawdzić całą umowę, zakres odpowiedzialności konsultanta, jego rzeczywistą samodzielność oraz ewentualne uzasadnienie przyjętych zasad.

To ważny wniosek dla przedsiębiorców: nawet poprawnie skonstruowana umowa B2B nie zabezpieczy firmy, jeśli opisuje współpracę, która w rzeczywistości wygląda zupełnie inaczej.

Nie wystarczy więc zmienić nazwy „urlop” na „przerwę w świadczeniu usług” albo „wynagrodzenie” na „ryczałt”. Jeżeli sposób organizacji współpracy pozostaje pracowniczy, sama korekta słownictwa nie rozwiązuje problemu.

Źródło przykładu: webinar Calamari i kancelarii Sobota Jachira, fragment 29:49–34:37.

Jak przeprowadzić audyt umów B2B w firmie? Praktyczna checklista

Nie trzeba czekać na kontrolę, aby sprawdzić, czy stosowane modele współpracy odpowiadają charakterowi działalności kontraktorów.

Podczas webinaru ekspertki rekomendowały rozpoczęcie od przeglądu umów, struktury organizacyjnej i wewnętrznych zasad funkcjonowania firmy.

Praktyczny audyt można podzielić na sześć etapów.

1. Zrób przegląd wszystkich obowiązujących umów B2B

Sprawdź zakres usług, sposób rozliczania, zasady odpowiedzialności, zastępstwa, wyłączności oraz udostępniania narzędzi. Zwróć uwagę na sformułowania zaczerpnięte bezpośrednio z prawa pracy.

2. Porównaj umowy z codzienną praktyką

Sprawdź, czy kontraktorzy rzeczywiście mają swobodę organizacji swoich usług, czy wykonują obowiązki na zasadach ustalonych przez managerów.

3. Przeanalizuj strukturę organizacyjną

Zweryfikuj miejsce kontraktorów w hierarchii firmy, relacje z pracownikami oraz zakres kompetencji osób pełniących funkcje zarządcze na B2B.

4. Sprawdź procesy HR i wewnętrzne regulaminy

Przeanalizuj zasady zgłaszania nieobecności, ewidencji obecności, rozliczania czasu, korzystania z benefitów oraz stosowania regulaminów pracowniczych. Ustal, które procesy dotyczą zatrudnienia pracowniczego, a które wynikają z umów o świadczenie usług.

5. Zweryfikuj odpowiedzialność kontraktorów

Sprawdź zasady rozliczania błędów, opóźnień, napraw i innych zobowiązań kontraktowych. Oceń, czy realny podział odpowiedzialności odpowiada temu, co zapisano w umowie.

6. Zdecyduj, jakie zmiany są potrzebne

Jeśli współpraca ma rzeczywiście charakter cywilnoprawny, zadbaj o jej prawidłowe udokumentowanie i spójne zasady wykonywania usług.

Jeśli analiza wskazuje na faktyczne istnienie stosunku pracy, należy rozważyć dostosowanie podstawy zatrudnienia do rzeczywistych warunków. W przypadku wątpliwości warto skonsultować konkretny model współpracy z prawnikiem prawa pracy.

Najważniejsze pytanie audytowe: czy firma potrafi wyjaśnić i wykazać, dlaczego dana osoba wykonuje usługi jako niezależny przedsiębiorca, a nie pracownik?

Jak uporządkować procesy HR przy różnych formach współpracy?

Jeśli w firmie pracują zarówno osoby zatrudnione na umowę o pracę, jak i kontraktorzy B2B, warto zadbać o to, aby stosowane procesy odpowiadały zasadom każdej z tych form współpracy.

W Calamari możesz dostosować rodzaje nieobecności do typu umowy, konfigurować zasady ich zgłaszania, prowadzić elektroniczną ewidencję czasu pracy i tworzyć raporty dotyczące przepracowanych godzin oraz realizowanych projektów. Dzięki temu HR i managerowie mają dostęp do uporządkowanych danych, a codzienne procesy można dopasować do potrzeb organizacji.

Pamiętaj jednak, że samo skonfigurowanie różnych zasad w systemie nie przesądza o prawidłowym charakterze umowy. Najważniejsze jest to, aby rzeczywisty sposób współpracy odpowiadał jej podstawie prawnej.

Zobacz, jak Calamari pomaga zarządzać czasem pracy i nieobecnościami zespołu.

Czy PIP może sprawdzić dane z systemu HR i rozmawiać ze współpracownikami?

Tak. Inspektor pracy może żądać przedstawienia dokumentów związanych z wykonywaniem pracy, również w formie elektronicznej. Uprawnienia kontrolne obejmują także pozyskiwanie wyjaśnień i zeznań.

Podczas webinaru ekspertki wskazywały, że w praktyce znaczenie mogą mieć między innymi:

  • umowy i wewnętrzne regulaminy,
  • dokumentacja czasu pracy i obecności,
  • zasady zgłaszania oraz zatwierdzania nieobecności,
  • informacje o rzeczywistym zakresie obowiązków,
  • wyjaśnienia pracowników i współpracowników.

Oznacza to, że sposób korzystania z narzędzi HR może być jednym z elementów materiału dowodowego.

W firmach, które współpracują zarówno z pracownikami, jak i kontraktorami, szczególnie ważna jest spójność dokumentacji z rzeczywistymi zasadami organizacji pracy i świadczenia usług.

System taki jak Calamari pomaga firmom obsługiwać procesy związane z nieobecnościami, ewidencją czasu pracy i planowaniem grafików. W kontekście różnych form współpracy istotne jest jednak to, aby stosowane procedury odpowiadały obowiązkom wynikającym z właściwych umów. Sam system nie decyduje o tym, czy relacja jest B2B, czy stosunkiem pracy.

Co może się wydarzyć, jeśli PIP zakwestionuje umowę B2B?

Nowelizacja, która weszła w życie 8 lipca 2026 roku, wprowadziła dodatkową ścieżkę postępowania w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego stosowania umów cywilnoprawnych.

Nie oznacza to jednak, że każdy kontrakt B2B automatycznie staje się umową o pracę po zakwestionowaniu go przez inspektora.

Procedura może wyglądać następująco:

  1. Kontrola i ustalenie rzeczywistych warunków współpracy. Inspektor analizuje dokumenty, sposób wykonywania obowiązków i stanowiska stron.
  2. Polecenie usunięcia naruszeń. Jeśli występują podstawy do zakwestionowania umowy cywilnoprawnej, inspektor może wydać odpowiednie polecenie.
  3. Postępowanie przed okręgowym inspektorem pracy. W razie niewykonania polecenia możliwe jest wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy.
  4. Kontrola sądowa. Stronom przysługuje prawo odwołania od decyzji do sądu pracy. Termin na wniesienie odwołania wynosi miesiąc od doręczenia decyzji.

Ustawa przewiduje również możliwość wniesienia przez okręgowego inspektora pracy powództwa do sądu pracy w celu ustalenia istnienia lub treści stosunku pracy.

Nie jest więc prawdą, że w każdym przypadku następuje natychmiastowe i niepodlegające kontroli przekształcenie kontraktu. Jednocześnie nowe uprawnienia PIP zwiększają znaczenie prawidłowego wyboru formy współpracy.

Czy firmy mają rok na dostosowanie umów B2B?

Tak, ale roczny okres przewidziany w ustawie nie oznacza zawieszenia kontroli PIP ani automatycznego zwolnienia ze wszystkich konsekwencji nieprawidłowego zatrudnienia.

Zgodnie z art. 16 ustawy nowelizującej z 11 marca 2026 roku określone podmioty, które przed wejściem zmian w życie stosowały umowy cywilnoprawne w warunkach właściwych dla stosunku pracy, mogą skorzystać z wyłączenia odpowiedzialności wykroczeniowej przewidzianej w art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

Warunkiem jest dobrowolne doprowadzenie sytuacji do zgodności z prawem przez zawarcie umowy o pracę w ciągu 12 miesięcy od 8 lipca 2026 roku.

Ochrona ta ma konkretny, ustawowo określony zakres. Nie oznacza, że przez rok PIP nie może prowadzić kontroli albo że wszystkie skutki wcześniejszego nieprawidłowego zatrudnienia zostają wyłączone.

Dla przedsiębiorcy praktyczny wniosek jest prosty: warto zweryfikować obowiązujące umowy już teraz, zamiast traktować okres przejściowy jako czas, w którym kontrola nie jest możliwa.

Czy można zapytać PIP, czy konkretna umowa B2B jest prawidłowa?

Tak. Od 8 lipca 2026 roku uprawnione podmioty mogą występować do Głównego Inspektora Pracy o indywidualną interpretację dotyczącą tego, czy opisana relacja stanowi stosunek pracy.

Interpretacja może dotyczyć aktualnej współpracy albo planowanego modelu.

  • Koszt: 40 zł za odrębny stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe.
  • Termin: do 30 dni od otrzymania kompletnego wniosku.
  • Zakres: ocena charakteru konkretnej relacji w świetle art. 22 § 1 Kodeksu pracy.

Wniosek wymaga szczegółowego i zgodnego z rzeczywistością przedstawienia warunków współpracy. Interpretacja może zapewniać ochronę w zakresie, w jakim przedsiębiorca rzeczywiście się do niej zastosował.

Trzeba też pamiętać, że wydane interpretacje są publikowane w zanonimizowanej formie, a informacje o nich trafiają do odpowiednich instytucji, w tym ZUS i Krajowej Administracji Skarbowej.

W przypadku skomplikowanych modeli współpracy warto więc najpierw dokładnie przeanalizować stan faktyczny i przygotować kompletną dokumentację.

B2B pod lupą PIP. Zacznij od uporządkowania zasad współpracy

Dobrze skonstruowana umowa B2B to dopiero początek. Równie ważne jest to, jak współpraca wygląda na co dzień: kto decyduje o czasie realizacji usług, jak przydzielane są zadania, kto ponosi odpowiedzialność i na jakich zasadach kontraktor jest częścią organizacji.

Dlatego warto regularnie weryfikować nie tylko umowy, ale również praktykę managerów i procesy HR. Jasne zasady współpracy oraz uporządkowana dokumentacja ułatwiają zarządzanie zespołem i pomagają przygotować firmę na ewentualną kontrolę.

A jeśli chcesz usprawnić codzienną organizację pracy, sprawdź Calamari. W jednym systemie możesz zarządzać nieobecnościami, planować grafiki i prowadzić ewidencję czasu pracy, dopasowując procesy do potrzeb swojej firmy. Poznaj Calamari →

‍

***

Artykuł powstał na podstawie webinaru Calamari z udziałem prawniczek kancelarii Sobota Jachira oraz oficjalnych materiałów Państwowej Inspekcji Pracy. Stan prawny: 28 października 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.

FAQ: Czy Twoje B2B to ukryty etat? 10 sytuacji, które mogą zainteresować PIP

  • Czy PIP może zakwestionować umowę B2B, jeśli obie strony dobrowolnie ją wybrały?

    Tak. Wola stron jest uwzględniana podczas oceny współpracy, ale nie może przesądzać o kwalifikacji relacji sprzecznie z rzeczywistymi warunkami jej wykonywania. Samo oświadczenie kontraktora o dobrowolnym wyborze B2B nie gwarantuje, że umowa nie zostanie zakwestionowana.

  • Czy posiadanie działalności gospodarczej i wystawianie faktur chroni przed uznaniem B2B za etat?

    Nie. Wpis do CEIDG i fakturowanie potwierdzają formalne elementy prowadzenia działalności, ale nie zastępują oceny rzeczywistych zasad współpracy.

  • Czy współpraca B2B z jednym klientem jest nielegalna?

    Nie. Sam fakt współpracy z jednym klientem nie przesądza o istnieniu stosunku pracy. Znaczenie ma całokształt relacji, w tym niezależność kontraktora, sposób wykonywania usług i podział ryzyka gospodarczego.

  • Czy PIP może kontrolować także umowy, które już się zakończyły?

    Tak. Zakres podmiotowy kontroli może obejmować również przedsiębiorców, na rzecz których praca była świadczona w okresie roku poprzedzającego jej rozpoczęcie. Możliwe środki prawne zależą jednak od konkretnej sytuacji, w tym od tego, czy współpraca nadal trwa.

  • Czy każda firma współpracująca z osobami na B2B musi zmienić umowy na etat?

    Nie. Umowy B2B nadal pozostają legalną formą współpracy między przedsiębiorcami. Zmiana podstawy zatrudnienia jest uzasadniona wówczas, gdy rzeczywisty charakter relacji odpowiada stosunkowi pracy.

Kasia Ubysz

Product Marketing Manager w Calamari z pasją do HR tech. Kasia rozwija świadomość marki i buduje wzrost marki na każdym etapie podróży klienta. Po godzinach współtworzy topową konferencję dla świata HR - Leniwce HR, eksploruje koncepcje analog wellness w projekt.offline oraz hasa po lasach.

Może Cię zainteresować

Kompleksowy Przewodnik po Promptowaniu AI dla HR Managerów

Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do świata biznesu, stając się nie tyle technologiczną nowinką, co realnym wsparciem w codziennej pracy wielu organizacji. Jej zdolność do przyspieszania zadań, wspierania zaawansowanych analiz i automatyzacji żmudnych, manualnych procesów pozwala firmom działać efektywniej. Jednym z obszarów, który może w ogromnym stopniu czerpać z tych dobrodziejstw, jest dział Human Resources.

Wiedza HR w Twoim mailu

Otrzymuj regularne informacje i upraszczaj HR razem z nami

Wypełniając formularz, wyrażasz zgodę na otrzymywanie od CALAMARI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w Warszawie, ul. Chmielna 2/31, 00-020 Warszawa, informacji handlowych pocztą elektroniczną.

Dziękujemy za dołączenie!
Ups! Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie!
Kamil Wojewoda
Kasia Dobrzańska
Małgorzata Kiryłowicz
Skorzystaj z intuicyjnego systemu HR

Dołącz do 130.000+ zadowolonych pracowników ze 106 krajów

Przekonaj się, ile czasu możesz zyskać dzięki automatyzacji zarządzania urlopami, łatwemu śledzeniu czasu pracy czy jednemu miejscu na wszystkie dokumenty kadrowe.

Bez karty płatniczej. Bez zobowiązań.
Agnieszka Popławska
Paweł Gonczaruk
Ewelina Filipiuk
Contract left Contract Right

Wiedza HR w Twoim mailu

Otrzymuj regularnie informacje i upraszczaj HR razem z nami

Wypełniając formularz, wyrażasz zgodę na otrzymywanie od CALAMARI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w Warszawie, ul. Chmielna 2/31, 00-020 Warszawa, informacji handlowych pocztą elektroniczną.

Dziękujemy za dołączenie!
Ups! Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie!