Praca na dwa etaty - czy można pracować na dwa etaty?

Podwójne zatrudnienie to nie nowość na polskim rynku pracy. Motywacje do pracowania na dwóch etatach bywają różne – od potrzeby zwiększenia dochodów po chęć rozwoju zawodowego. Zanim Twój pracownik podpisze drugą umowę, poznaj zasady, które regulują pracę na dwa etaty.

Czy można pracować na podstawie dwóch umów o pracę?

Polskie prawo pracy nie zabrania pracownikowi pracy na podstawie dwóch umów o pracę. Od 1 sierpnia 2022 roku przepisy zostały usankcjonowane dzięki wdrożeniu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152. Zagwarantowała ona możliwość zatrudnienia u kilku różnych pracodawców. Pracodawca nie może więc uniemożliwić podjęcia dodatkowej pracy u innego pracodawcy ani traktować pracownika niekorzystnie z tego powodu.

Pracownik zatrudniony nawet w pełnym wymiarze godzin (jeżeli czas pracy w jego przypadku wynosi 40 godzin tygodniowo) ma prawo podpisać drugą umowę z innym podmiotem. Nie istnieje też obowiązek informowania swojego pracodawcy o podjęciu dodatkowego zatrudnienia – chyba że strony zawarły klauzulę o zakazie konkurencji. Z punktu widzenia prawa każdy stosunek pracy funkcjonuje niezależnie. Pracownikowi przysługuje pełen pakiet niezależnych uprawnień pracowniczych z każdego stosunku pracy oddzielnie – urlop czy wynagrodzenie chorobowe.

Praca na dwa etaty a przepisy prawa

Choć przepisy prawa nie zabraniają pracownikowi pracy na dwóch etatach, pracodawców obowiązują konkretne ramy prawne. Najważniejsza zasada dotyczy czasu pracy – pracownik musi mieć co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie oraz 35 godzin tygodniowo (muszą na nią uważać pracodawcy, którzy zatrudniają jednego pracownika na dwóch etatach).

Istnieją też grupy zawodowe objęte szczególnymi ograniczeniami. Dobrym przykładem są zawodowi kierowcy. Ustawa o czasie pracy kierowców nakłada na nich dodatkowe obowiązki. Pracodawca musi uzyskać pisemne oświadczenie o wymiarze zatrudnienia u innego pracodawcy przed zatrudnieniem kierowcy lub o niepozostaniu w stosunku pracy z innym pracodawcą. Zgodnie z art. 24 powołanej wyżej ustawy może też zakazać kierowcy jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą lub jednoczesnego pozostawania w stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy innym niż stosunek pracy, o ile jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa w transporcie drogowym lub koniecznością przestrzegania przepisów socjalnych.

Wniosek? Po nowelizacji z 2022 roku pracodawca nie może uniemożliwić podjęcie dodatkowej pracy bez podstawy prawnej. Jedynym uzasadnieniem pozostaje klauzula o zakazie konkurencji lub przepisy szczególne dla danej grupy zawodowej.

Dwie umowy o pracę u dwóch różnych pracodawców

To najczęstsza forma podwójnego zatrudnienia – pracownik realizuje obowiązki zawodowe w dwóch różnych firmach.

Każdy dwóch pracodawców traktuje daną osobę tak, jakby była zatrudniona wyłącznie u niego. Pracownik musi przejść osobne badania lekarskie, odbyć odrębne szkolenia BHP i otrzymać niezależne informacje o warunkach zatrudnienia. Nie można polegać na dokumentacji sporządzonej przez innego pracodawcę.

Pracownik zgłaszany jest do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z obu tytułów. Składki ZUS odprowadzane są od każdej umowy oddzielnie. W przypadku ubezpieczenia zdrowotnego składka naliczana jest od każdego stosunku pracy. Zwolnienie lekarskie obejmuje zawsze oba miejsca pracy jednocześnie, w których zatrudnionego obowiązuje umowa o pracę. Jednak pracownik na L4 nie może świadczyć pracy u żadnego z dwóch pracodawców.

Dwie umowy o pracę u jednego pracodawcy

Dopuszczalna jest też sytuacja, w której pracownik podpisuje dwie umowy z tym samym pracodawcą. Jednak każda z umów musi obejmować zupełnie inny zakres obowiązków zawodowych. Podpisanie umowy na te same zadania zostałoby uznane za obejście przepisów o godzinach nadliczbowych.

Przykład? Pracownik w ramach jednej umowy pracuje jako specjalista ds. marketingu, a w ramach drugiej prowadzi szkolenia wewnętrzne. Zakresy są rozdzielone – jest to model zgodny z prawem. Gdyby jednak obie umowy dotyczyły identycznych obowiązków, pracodawca mógłby ponieść konsekwencje za niewypłacanie wynagrodzenia za nadgodziny.

Przy pracy u jednego pracodawcy na dwie umowy szczególnej uwagi wymaga czas pracy. Łączne godziny nie mogą naruszać norm odpoczynku dobowego i tygodniowego (zgodnie z art. 133 Kodeksu pracy).

Wady i zalety pracy na dwa etaty w tym samym czasie

Podwójne zatrudnienie na etacie oznacza:

• większe dochody i szybszy rozwój zawodowy;
• budowanie szerszej sieci kontaktów;
• zdobywanie doświadczenia w odmiennych środowiskach;
• szansę na przyspieszenie kariery i poszerzenie uprawnień pracowniczych.

Jednak z perspektywy pracodawcy taka sytuacja wymaga uwagi. Pracownik pracujący na dwóch etatach bywa bardziej narażony na przemęczenie, co przekłada się na spadek efektywności. Jako manager lub właściciel firmy troszczący się o kulturę pracy warto monitorować zaangażowanie takich osób – nie po to, żeby karać, ale żeby reagować na czas. Brak regeneracji wpływa na zdrowie, relacje z zespołem i ogólną wydajność.

Jak rozliczać pracę na dwa etaty?

Składki na ubezpieczenia społeczne odprowadzane są od każdej umowy. Pracownika zgłasza się do ZUS z obu tytułów, a każdy pracodawca występuje jako płatnik odprowadzający składki ZUS od wynagrodzenia wypłacanego w ramach umowy.

W przypadku dwóch umów u różnych pracodawców każdy nalicza składki niezależnie. Przy ustalaniu wysokości przychodu na potrzeby podatkowe każdy pracodawca pobiera zaliczkę od całego przychodu w danym miesiącu kalendarzowym.

W kontekście wynagrodzenia chorobowego – prawo do świadczeń ustala się odrębnie od każdego stosunku pracy. Podstawę wymiaru stanowi wynagrodzenie z danej umowy. Dlatego zwolnienie lekarskie oznacza prawo do zasiłku od obu pracodawców jednocześnie.

Praca na dwa etaty - podsumowanie

W Polsce podwójne zatrudnienie jest legalne. Przepisy prawa gwarantują pracownikom swobodę w podjęciu dodatkowego zatrudnienia, a pracodawcy nie mogą tego ograniczać – z pewnymi wyjątkami dotyczącymi zakazu konkurencji i specyficznych grup zawodowych. Dla działów HR i managerów najważniejsze jest prawidłowe rozliczanie składek, kontrola czasu pracy i dbałość o dobrostan pracowników.

Rozliczaj pracowników zatrudnionych na dwa etaty za pomocą narzędzi Calamari

Zarządzanie pracownikami pracującymi na podwójnym etacie wymaga czujności. Calamari to narzędzie, które pomaga działom HR i managerom utrzymać kontrolę nad czasem pracy, urlopami i dokumentacją – niezależnie od tego, ile umów łączy firmę z danym pracownikiem. Dzięki automatyzacji procesów kadrowych możesz skupić się na budowaniu efektywnego zespołu. System pozwala monitorować wymiar zatrudnienia, kontrolować normy czasu pracy i generować raporty niezbędne do rozliczania składek i wynagrodzeń.

Już dziś skontaktuj się z nami, aby za darmo przekonać się, jak Calamari pomoże Ci rozliczać pracowników w przypadku pracy na dwa etaty.

‍

Źródła:

• USTAWA z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
• USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z 20.6.2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE L 186 z 11.7.2019, str. 105, dalej: dyrektywa 2019/1152/UE).